Huy, iyi veya kötü iş yapmağa sebep olur

Sual: Huy nedir, alışkanlık ile huyun farkı var mıdır?

Cevap: Huy, kalp ile ruhun melekesi, yani alışkanlığı demektir. Bu alışkanlık ile, düşünmeğe lüzum kalmadan iş yaparlar. Yerleşmiş olan huya (Meleke) denir. Geçici olan huya (Hâl) denir. Meselâ gülmek, utanmak, birer hâldir. Cömertlik, cesaret, birer melekedir. Ahlâk, yani huy deyince, meleke anlaşılır. Bazen hayır işlemek huy değildir. Her zaman hayır işlerse, cömert huylu denir. Her zaman, fakat kendini zorlayarak yaparsa, yine cömert huylu olmaz. Kolaylıkla, seve seve yaparsa, huy denir.

Huy, iyi veya kötü iş yapmağa sebep olur. Yahut da, iyi ve kötü olmayan şeye sebep olur. Birincisine (Fazilet) veya iyi ahlâk denir. Cömertlik, şecaat yani yiğitlik, yumuşaklık böyledir. İkincisine (Rezalet) veya kötü ahlâk denir. Hasislik ve erkekler için korkaklık böyledir. Üçüncüsüne fazilet de, rezalet de denmez. (Sanat) deniliyor. Terzilik, çiftçilik böyledir. (İslâm Ahlâkı s. 146)