Müslümanın Müslüman üzerindeki hakları

Sual: Müslümanın Müslüman üzerinde beş hakkı olduğundan bahsediliyor, bunlar nelerdir? Davet edilen yerde haram işleniyorsa yine de gitmek gerekir mi?

Cevap: İmâm-ı Rabbânî “rahmetullahi aleyh”, ikiyüzaltmışbeşinci mektupta buyuruyor ki: (Müslümanların haklarını gözetmek lazımdır. Hadîs-i şerifte, (Müslümanın Müslüman üzerinde beş hakkı vardır: Selamına cevap vermek, hastasını yoklamak, cenazesinde bulunmak, davetine gitmek ve aksırıp elhamdülillah diyene, yerhamükellah diyerek cevap vermek) buyruldu. Fakat çağırılan yere gitmek için, şartlar vardır. (İhyâ) kitabında diyor ki, (Yemek şüpheli ise, sofrada ipek kumaş, altın, gümüş varsa, tavanda ve duvarlarda canlı resimleri varsa, çalgı çalınıyorsa, oyun oynanıyorsa, böyle olan yere gidilmez. Zalimin, bidat sahibinin, fasıkın ve kötü kimselerin ve öğünmek için çok para harcamış olanın davetine de gidilmez). (Şir’at-ül-islâm) kitabında diyor ki, (Riya, gösteriş için yapılan davete gidilmez). (Muhît) kitabında diyor ki, (Oyun oynanan, çalgı çalınan, Müslümanlar çekiştirilen, içki içilen davete gidilmez). (Metâlib-ül-mü’minîn) kitabında da böyle yazılıdır. Böyle maniler bulunmayan davete gitmek lazımdır. Bu zamanda, böyle davet az bulunur. Bakıcısı bulunan hastayı ziyaret sünnettir. Kimsesi yok ise, yoklamak vacip olduğu (Mişkât) haşiyesinde yazılıdır. Müslümanın cenaze namazını kılmalı, hiç olmazsa birkaç adım cenazede bulunmalıdır). İbni Âbidîn (Hazar ve ibâha) kısmında diyor ki, (Haram olan şeyler, odada ise gidilir. Sofrada ise gidilmez. Bilmeyerek gidildi ise, kalbi ile beğenmeyerek oturulur veya bir bahane ile geri dönülür. Çünkü haram işlememek için, sünnet terk edilir. Gibet söylemek veya dinlemek, çalgıdan ve oyundan daha büyük günahtır. Söz veya makam sahibi ise, sofrada günaha mani olmalı veya geri dönmelidir). (Tam İlmihal Se’âdet-i Ebediyye s. 365)